Grote grazers in de duinen
Om te voorkomen dat de duinen dichtgroeien, zet PWN grote grazers in. Deze dieren helpen het duinlandschap open en gezond te houden. Naast dieren die van nature in het gebied leven, zoals reeën, damherten en konijnen, lopen er wisenten, konikpaarden, Schotse hooglanders en exmoorpony’s. Met een beetje geluk zie je ze grazen, rusten of zelfs een zandbad nemen. Op deze pagina lees je welke grote grazers er leven en waar je ze kunt vinden.
Soms is de beste relatie een langeafstandsrelatie
We snappen het: zo’n grote grazer van dichtbij zien is best indrukwekkend. Maar… als we te dichtbij komen of ze voeren, raken ze gewend aan mensen en verandert hun gedrag. En dat is voor niemand goed, ook niet voor de grazer zelf
Om mens en dier veilig samen van de natuur te laten genieten, is het belangrijk om de dieren niet te verstoren. Daarom gelden er een aantal vuistregels:
- Houd afstand: minimaal 25 meter tot paarden, pony’s en runderen, en 50 meter tot wisenten
- Houd je eten lekker voor jezelf en laat geen etensresten achter
- Loop niet door een kudde heen en blijf uit de buurt van jongen
- Komt een dier naar je toe of ligt het op het pad? Blijf rustig, houd afstand en kies zo nodig een andere route
- Laat de dieren met rust
Boswachter Simone ziet dat het meestal goed gaat, maar dat problemen ontstaan wanneer mensen te dichtbij komen of dieren voeren. “Grazers kunnen mensen dan met eten gaan associëren en opdringerig worden. Dat is gevaarlijk voor bezoekers én slecht voor de dieren.” De dieren nemen van nature vaak zelf afstand, zolang ze daar de ruimte voor krijgen.
Juist door afstand te houden, is de kans het grootst dat je bijzonder gedrag kunt zien, zoals een kudde die samen graast, jonge dieren die drinken bij hun moeder of een wisent die zich rollend door het zand een stofbad geeft. Zo blijft het voor mens en dier een veilige en mooie natuurervaring.
Noordhollands Duinreservaat
In grote delen van het Noordhollands Duinreservaat vindt al jaren begrazing plaats. Tussen Bergen en Heemskerk lopen Schotse Hooglanders en Exmoorpony’s. De grote grazers leven het hele jaar in het duin. Op sommige plekken worden in bepaalde seizoenen ook schapen en Hollandse landgeiten ingezet. In delen van het gebied leven daarnaast konijnen en reeën in het wild.
In sommige delen zetten we tijdelijk boerenvee in. Dit noemen we seizoensbegrazing. Dat betekent dat de dieren er alleen in een bepaalde periode van het jaar grazen.
Nationaal Park Zuid-Kennemerland
In de Kennemerduinen, Duin en Kruidberg/Midden-Herenduin en Heerenduinen lopen verschillende grazers, zoals Schotse hooglanders, shetlandpony’s, konikpaarden en exmoorpony’s. Sinds 2005 helpen deze dieren om het duingebied open te houden. Ze leven in een groot duingebied van ongeveer 2200 hectare tussen de Bloemendaalse Zeeweg en IJmuiden. Sinds 2020 kunnen de grote grazers via ecoduct Zeepoort ook naar Middenduin trekken.
Gemiddeld lopen er ongeveer 5 grote grazers per 100 hectare. In totaal leven er zo’n 90 grote grazers in het gebied. Ook schapen helpen in specifieke plekken mee om het landschap open te houden.
Wisenten in het Nationaal Park Zuid-Kennemerland
In 2007 is in het Kraansvlak (aanvankelijk als proef) begonnen met begrazing door wisenten, de laatst overgebleven wilde rundersoort in Europa. Het Kraansvlak (ten zuiden van de Bloemendaalse Zeeweg) is een gebied dat altijd al afgesloten was voor publiek. Er is een uitkijkpunt aan de oostrand van het gebied, bij een belangrijke drinkplaats van de wisenten en andere dieren. Het is ook mogelijk om, buiten het broedseizoen, via de 'gele route' door een deel van het leefgebied te wandelen over het Wisentenpad. Naast wisenten, wordt dit gebied ook begraasd door Koniks en hooglanders. Konijnen, damherten en reeën komen hier van nature voor.
