Afbeelding
Het gebied De Zanderij, tussen Castricum en de duinen, verandert de komende jaren van argrarische grond naar een natuurgebied met meerdere functies. Je kunt hier straks wandelen in een afwisselend landschap.
In het gebied komen natte duinvalleien, kleine duintjes, beekjes en slingerende paden. Via vlonderpaden kun je ook door de nattere delen lopen. Er komen bankjes om even uit te rusten en van de omgeving te genieten. De paden worden goed toegankelijk, ook voor rolstoel- en rollatorgebruikers.
Een deel van De Zanderij is al eerder ingericht als natuur. In 2019 is zeven hectare omgevormd. In 2024 zijn daar al mooie resultaten te zien, zoals een veld met orchideeën.
Het ontwerp
Recreatie
De Zanderij ligt vlakbij station Castricum. U wandelt straks gemakkelijk van het drukke station de rust van de natuur in. Het gebied ondergaat een ware metamorfose. Zoals te zien is in het voorlopig ontwerp hierboven, blijven de hoofdwegen van het gebied (Geversweg, Duinenboschweg, Oude Schulpweg en Zanderijweg) onveranderd. Hiertussen ontstaat nieuwe natuur met bomen, graslanden, natte duinvalleien en hogere heuveltjes.
Het vernieuwde gebied is toegankelijk voor wandelaars. De wandelpaden, voorzien van vlonders over water, doorkruisen het hele gebied en zijn goed begaanbaar voor mindervaliden en rolstoelgebruikers. Er komen diverse bankjes waar u kunt uitrusten en genieten van de natuur. De huidige parkeerplaats aan het einde van de Geversweg maakt plaats voor een fietsenstalling aan de Duinenboschweg, zodat bezoekers die op de fiets komen vanaf daar De Zanderij wandelend kunnen verkennen. Er komen ook invalidenparkeerplaatsen om de toegankelijkheid voor iedereen te waarborgen.
Biologische groentetuin
Langs het spoor aan de Zanderijweg in Castricum is een biologische groentetuin gestart. Het Groente Genootschap (een lokale gemeenschap) verbouwt hier op duurzame wijze groente, fruit en kruiden. Dit gebeurt natuurinclusief. Dit betekent dat de oprichters van de groentetuin, Joris en Bart, zich ervoor inzetten dat er planten en bomen staan die elkaar helpen en dat het bodemleven en de biodiversiteit steeds worden verbeterd. Ook is er een educatietraject voor leerlingen van vmbo-school VONK Castricum. Zij maken hier kennis met de lokale toekomst van onze voedselvoorziening. Tot slot richten we een stukje voedselbos in als onderdeel van de groentetuin.
Water
Het nieuwe natuurgebied bereiden we voor op een veranderend klimaat waarin we vaker te maken krijgen met extreme regenbuien en lange natte perioden. Clusterbuien komen als gevolg van klimaatverandering steeds vaker voor. Hierdoor kan er in een paar uur 100 mm of meer water naar beneden komen. Deze grote hoeveelheid neerslag kan in korte tijd zorgen voor ondergelopen straten en wateroverlast in Castricum. We richten De Zanderij zo in dat het gebied het water van extreme regenbuien goed kan opvangen. Hierdoor blijft wateroverlast in bewoond gebied in de omgeving beperkt.
Natuur
Door het aanwezige water in het gebied, ontstaan vochtige duinvalleien vol waterdieren, vogels en bomen zoals wilgen en elsen. Daarnaast brengen we verhogingen in het landschap aan, waardoor een natuurlijk duinlandschap ontstaat met onder meer kleurige bloemrijke graslanden. Verder ontstaat er ruimte voor de natuurlijke groei van bos met bomen zoals eiken, linden, populieren en meidoorns.
Een deel van De Zanderij (zeven hectare) is in 2019 al als natuur ingericht. Van deze werkzaamheden destijds zijn de eerste resultaten in 2024 al goed te zien: een veld vol orchideeën (zie foto hierboven).
Planning
| Stap | Activiteit | Deelactiviteiten | Start | Gereed |
| 1 | Vastgesteld bestemmingsplan | 4 jun. 2024 | ||
| 2 | Opstellen voorlopig ontwerp Participatie | - Verwerken alle aangeleverde informatie - Gesprekken belangenorganisaties - Gesprekken belanghebbenden - Inloopavond | 6 jun. 2024 | 8 nov. 2024 |
| 3 | Noodzakelijke onderzoeken | - Archeologisch onderzoek - Verkennend bodemonderzoek - Vooronderzoek ontplofbare oorlogsresten - Proefsleufonderzoek ligging kabels en leiding - In situ AP04 (ten behoeve van de toekomstige werkzaamheden laten we onderzoeken of de grond is vervuild) | 28 jun. 2024 | 15 jul. 2025 |
| 4 | Opstellen definitief ontwerp | - Diverse gesprekken. Gedurende deze periode gaan we voortdurend in gesprek met belangenorganisaties en andere belanghebbenden. We nodigen mensen uit, maar organiseren ook bijeenkomsten. Deze staan hieronder vermeld. Als we alle reacties hebben verzameld doen we de laatste aanpassingen in het ontwerp en zorgen we voor een definitief ontwerp waar zoveel mogelijk betrokkenen enthousiast over zijn. | 30 sep. 2024 | 23 dec. 2024 |
| - Bijeenkomst voor belangstellenden Tijdens deze bijeenkomst is ruimte om te reageren op het voorstel voor de inrichting. | n.t.b. | |||
| - Duincolleges Geregeld organiseren we duincolleges. We vertellen u dan op locatie uitgebreid over de werkzaamheden en beantwoorden al uw vragen. | Zie 'Meer weten?' onderaan deze pagina. | |||
| 5 | Aanvraag vergunningen | 11 nov. 2024 | 5 mei 2025 | |
| 6 | Opstellen bestek | - We noteren alle stappen die nodig zijn om het werk aan te besteden en uit te voeren. | 24 dec. 2024 | 11 mrt 2025 |
| 7 | Aanbesteding | 5 feb. 2025 | Dec 2025 | |
| 8 | Uitvoering | 5 jan. 2026 | Eind mei 2026 |
Samenwerkingen
In dit gebied werken we nauw samen met de Provincie Noord-Holland en de gemeente Castricum. De werkzaamheden zijn als volgt verdeeld:
De Provincie Noord-Holland heeft op verzoek van de gemeente Castricum de beslissing genomen om het gebied onderdeel uit te laten maken van Natuurnetwerk Nederland (NNN) en zorgt voor de verwerving van de gronden.
De gemeente Castricum zorgt voor de planologische procedures met als onderdeel daarvan het vaststellen van het bestemmingsplan op 4 juni 2024 De gemeente is ook verantwoordelijk voor het verstrekken van de noodzakelijke vergunningen.
PWN zorgt voor het ontwerp en de inrichting van het natuurgebied en is daarna verantwoordelijk voor beheer van het gebied. Vanaf 4 juni is PWN aanspreekpunt voor de eigenaren en omwonenden met betrekking tot dit onderdeel van de realisatie.
Luchtfoto's gebied De Zanderij
Tijdens de werkzaamheden leggen we het gebied meerdere keren vast vanuit de lucht. Zo kun je goed volgen hoe het voormalige agrarische gebied stap voor stap verandert in een nieuw natuurgebied.
December 2025
Afbeelding
Afbeelding
Meer weten?
Heb je vragen over het natuurproject of over de werkzaamheden die plaatsvinden? Tijdens de uitvoeringsperiode organiseren we elke woensdagmiddag om 15.30 uur een inloopmoment in de bouwkeet aan de Duinenboschweg, noordzijde van het terrein. Je kunt zonder afspraak langskomen om je vragen te stellen en in gesprek te gaan. Je bent van harte welkom.
Veelgestelde vragen
Waarom komt hier natuur?
Er zijn meerdere redenen om hier natuur aan te leggen. Het is een heel kansrijk gebied voor natuur in de binnenduinrand. Het gebied is al half omsloten door natuur van het Noordhollands Duinreservaat en er stroomt hier veel schoon water uit het duin. Daarnaast willen wij graag extra natuur in de binnenduinrand voor recreatie, waardoor er meer rust komt in de rest van de duinen. En waar kan dat mooier dan net achter station Castricum, waardoor het gebied ook via het openbaar vervoer goed bereikbaar is? Zo ontstaat een mooie ‘Poort naar de duinen’ en een verbinding naar bezoekerscentrum De Hoep.
Op deze plek kunnen we ook beter inspelen op klimaatverandering. Door hevige regenval kan er in korte tijd veel water vallen, wat kan zorgen voor wateroverlast in bewoond gebied in Castricum. Door het water hier tijdelijk vast te houden, wordt die overlast beperkt. Daarnaast heeft klimaatverandering en zeespiegelstijging invloed op de zoetwaterbel in de duinen, de strategische grondwaterreserve voor drinkwater. Met een aangepaste waterhuishouding in dit gebied kunnen we bijdragen aan het vergroten en beschermen van deze zoetwatervoorraad. Tot slot levert extra natuur in de binnenduinrand een belangrijke bijdrage aan het versterken van de biodiversiteit in het aangrenzende duingebied, dat is aangewezen als Natura 2000-gebied.
Waar is De Zanderij?
De Zanderij ligt ten westen van het spoor bij Castricum nabij het station. Het ligt tussen het spoor, Vinkebaan, Oude Schulpweg en de overige duinen.
Hoe gaat het worden?
Het ontwerp is gebaseerd op het Oer IJ, de rivier die hier in het verleden heeft gelopen. Een landschap met slenken wordt hier vertaald naar een landschap met vochtige valleien en duinrellen aangevuld met een nollenlandschap (een landschap met lage binnenduinrand duintjes).
Afbeelding
DescriptionOntwerp ZanderijKlik op de afbeelding om deze vergroot te bekijken.
Wanneer starten de werkzaamheden?
De werkzaamheden zijn al een paar jaar geleden gestart met een eerste participatieronde, waaruit een eerste ontwerp is gekomen. Dit is de basis geweest voor het op 4 juni 2024 vastgestelde bestemmingsplan. In het najaar van 2024 start een nieuwe ronde om het voorlopig ontwerp definitief te maken, om daarmee in 5 januari 2026 daadwerkelijk de schop in de grond te zetten. Kijk voor een up-to-date planning op de website: www.pwn.nl/zanderij
Hoelang duren de werkzaamheden?
De werkzaamheden worden in twee fases uitgevoerd. In de eerste fase richten we het gebied tussen de Duinenboschweg en het duin aan beide zijden van de Geversweg in. Deze werkzaamheden moeten 1 mei 2026 afgerond zijn. In de tweede fase werken we verder richting het spoor. Deze fase vindt plaats in de periode van 26 oktober 2026 tot en met 27 maart 2027.
Wie voeren de werkzaamheden uit?
De werkzaamheden worden uitgevoerd door JdB groep https://jdbgroep.nl/ Op enkele onderdelen huren zij specialistische onderaannemers in
Wat doet PWN om uitstoot neutraal te werken?
Voor het verplaatsen van grote hoeveelheden grond zijn zware machines nodig. Deze zijn helaas nog niet volledig elektrisch inzetbaar. Daarom kiezen we voor de schoonst mogelijke machines, die draaien op speciale brandstof en tot 90% minder uitstoot veroorzaken. Voor kleinere werkzaamheden, zoals de aanleg van paden en vlonders, werken we volledig elektrisch.
Gaan dieren in de omgeving last krijgen van de werkzaamheden?
Er is vooraf een ecologische toets gedaan om te weten welke dieren er nu leven. Daarna wordt via een ecologisch werkprotocol de impact op deze dieren maximaal beperkt. En door te werken buiten het broedseizoen vangen we al veel verstoringen voor vogels af.
We werken door tot begin mei. Dat kan omdat in het gebied nu geen vogels broeden. We houden dit tijdens de werkzaamheden ook goed in de gaten om geen natuur te verstoren. Mocht dat risico toch ontstaan dan zullen wij de werkvolgorde aanpassen.
Waar kan ik in straks parkeren?
De huidige parkeerplaats verdwijnt. We hopen dat meer bezoekers met de trein of de fiets komen, omdat de natuur straks al direct bij station Castricum begint. In het weekend is er daar dan ook ruimte om te parkeren voor wie met de auto komt.
Voor bezoekers die minder goed ter been zijn, komen er bij de nieuwe ingang, naast de nieuwe fietsenstalling, 5 speciale parkeerplaatsen. Deze plaatsen zijn bedoeld voor mensen met een geldige gehandicaptenparkeerkaart.
Welke duiningangen zijn bereikbaar?
Er veranderd niks aan de ingangen naar de duinen dus ingang Papenberg, Geversweg en het Duinpad blijven gewoon aanwezig. Er komt nu gewoon een duiningang bij aan de Duinenboschweg.
Hoe zit het met het honden losloopgebied?
Door de nieuwe inrichting van het gebied en de inzet van begrazing voor het natuurbeheer, is het helaas niet meer mogelijk om honden hier los te laten lopen. Dit is nodig om de dieren die worden ingezet voldoende rust en veiligheid te geven.
Als alternatief kunnen honden loslopen in het bosperceel op het oude terrein van Duin en Bosch, waar geen aanlijnplicht geldt. Zo blijft er in de buurt een plek beschikbaar waar honden vrij kunnen bewegen.
Wat gebeurt er met het bollenschuurtje (Boetje van Liefting?)
Het oude groene schuurtje aan de westkant van de zanderij blijft behouden. Het vertelt iets over de geschiedenis van dit gebied en krijgt daarom een plek in de nieuwe inrichting. Daarnaast richten we het schuurtje in als verblijfplaats voor dieren. Zo blijft er ruimte voor de gierzwaluw, die hier nu al broedt, en maken we het ook geschikt voor vleermuizen, vooral voor de grootoorvleermuis. Deze soort hoort bij de natuur van de binnenduinrand en staat onder druk.
Op deze manier dragen we met het behoud van het schuurtje bij aan het versterken van de biodiversiteit in en rond de duinen.